
Kegi, shisha va yashik: tara hisobi va qaytarish
Ichimlik savdosida tara pulga teng. Bo'sh kegi, shisha va yashiklarni mijoz bo'yicha yuritish, qaytarishni nazorat qilish va sanoqda hisobga olish.
Ichimlik savdosida tovarning o'zi bilan birga u joylangan idish ham pulga teng: po'lat kegi, qaytariladigan shisha, plastik yashik. Idish mijozda qolib ketsa, hech kim darrov sezmaydi, ammo bir necha oydan keyin ombor mudiri kegilar yetishmayotganiga hayron bo'ladi. Quyida tara hisobi haqida: tara qanday yuritiladi, qaytarish qanday nazorat qilinadi va sanoqda nimaga e'tibor beriladi.
Tara — alohida pozitsiya
Tara tovar emas, lekin hisobda tovar kabi yuritiladi: o'z kodi va o'z qoldig'i bilan. «Kegi 30 litrli», «Yashik 12 o'rinli», «Shisha 0,5 litrli» alohida qatorlar bo'lsin. Kegi ichida ichimlik bo'lsa, ikkita yozuv paydo bo'ladi: ichimlik (litr yoki dona) va tara (dona). Bu ikki qoldiqni aralashtirmang, aks holda bo'sh kegi «ichimlik qoldig'i»ga, to'la kegi esa «bo'sh tara»ga o'tib ketadi.
Garov (depozit) olinadimi, qaytarilmagan tara uchun to'lov bormi, uni qanday rasmiylashtirish kerak: bu shartnoma va buxgalteriya masalasi. Uni buxgalter bilan kelishing. Omborning vazifasi esa ancha oddiy: har bir idish qayerda ekanini bilish.
Tara qaysi holatda bo'lishi mumkin
Har bir tara birligi to'rt holatdan birida turadi:
- omborda, to'la (tovar bilan);
- omborda, bo'sh (qaytgan, to'ldirishga yoki yuvishga tayyor);
- mijozda (yo'lda yoki do'konda);
- shikastlangan yoki hisobdan chiqarilgan.
Tara parkining umumiy soni shu to'rt qatorning yig'indisiga teng bo'lishi kerak. Yig'indi parkdan kam chiqsa, idish yo'qolgan yoki hisobga olinmagan.
Shartli misol. Park: 50 ta kegi. Omborda to'la 12 ta, omborda bo'sh 9 ta, mijozlarda 26 ta (dasturdagi qoldiq bo'yicha), shikastlangan 2 ta. Jami: 12 + 9 + 26 + 2 = 49. Bitta kegi yetishmayapti. Izlashni eng ko'p kegi turgan mijozlardan boshlash kerak: birinchi navbatda ularning qoldig'ini o'zlari bilan solishtiring.
Mijoz bo'yicha qaytarishni nazorat qilish
Oddiy jadval kifoya: mijoz, tara turi, berildi, qaytdi, qoldi va oxirgi harakat sanasi. Haftada bir marta ro'yxatni chiqarib, eng eski qoldiqlardan boshlab ekspeditorga bering. Ekspeditor tarani mijozning o'zida sanaydi va qabul varag'iga yozadi. Idish omborga kelgach, uni yana bir bor sanash kerak. Aks holda ikki joyda ikki xil raqam paydo bo'ladi va kim haq ekanini aniqlab bo'lmaydi.
Oyiga bir marta yirik mijozlar bilan tara bo'yicha solishtirma dalolatnoma tuzing: ularda qancha idish turgani ikkala tomonda ham yozilsin va imzolansin. Kelishmovchilik darrov ochiladi, eski qarz esa «unutilgan» bo'lib qolmaydi.
Sanoqda shisha va yashik
Shisha va yashik sanog'ida asosiy xavf: to'liq bo'lmagan yashik. 12 o'rinli yashikda 11 ta shisha bo'lishi mumkin. Shuning uchun yashikni «bitta yashik» deb yozmang. Yashik soni va shisha soni alohida ustunlarda bo'lsin, to'liq bo'lmagan yashik esa belgi bilan ajratilsin.
Paddonda tara sanash uchun qatlam usuli qulay: qatlamdagi yashik soni ko'paytiriladi qatlamlar soniga, so'ng ochiq paddonning qatlami alohida qo'shiladi. Shartli misol: bir paddonda 8 qatlam, har birida 6 yashik, ya'ni to'liq paddon 48 yashik. Omborda 5 ta to'liq paddon va bitta ochiq paddon (3 qatlam va yana 4 yashik) turibdi. Jami: 5 × 48 = 240, 3 × 6 + 4 = 22, ya'ni 262 yashik.
Singan va yorilgan idishni alohida qator qilib yozing: miqdor, sabab, kim topdi, qaysi mijozdan qaytgan. Ularni «yo'qolgan» deb yozib qo'ymang, chunki bu ikkita turli narsa va hisobdan chiqarish tartibi ham farq qiladi.
Odatiy xatolar
- Taraga alohida kod berilmagan, u tovar qoldig'iga qo'shilgan.
- Mijozdagi tara faqat dasturda turadi, hech kim uni mijoz bilan solishtirmaydi.
- Yashik ichidagi shisha soni hisobga olinmaydi.
- Singan idish «yo'qolgan» qatorida yashirinadi.
- Qaytgan tara sanalmasdan to'g'ridan-to'g'ri javonga qo'yiladi.
Xulosa
Tara hisobi uch narsaga tayanadi: alohida kod, to'rt holat bo'yicha qoldiq va mijozlar bilan muntazam solishtirish. Garov va qaytarilmagan idish bilan bog'liq moliyaviy tartibni buxgalter bilan aniqlab oling. MahsulotUz sanoqda tarani ham alohida pozitsiya sifatida sanaydi va natijani 1C yoki Excel qoldig'i bilan solishtirib, farqni mijoz va tara turi kesimida ko'rsatadi.