Qabulda qolgan muddatni tekshirish: olish yoki qaytarish

Yetkazib beruvchi mashina olib keldi, haydovchi shoshyapti, nakladnoy tayyor. Omborchi tovarni sanaydi, miqdor mos, imzo qo'yiladi. Ikki kundan keyin ma'lum bo'ladi: qatiq partiyasining muddati tugashiga bir hafta ham qolmagan ekan, endi uni sotishga ulgurmaymiz. Muammo tovar sonida emas, qolgan muddatda edi, uni esa qabulda hech kim tekshirmadi. Quyida bunday tekshiruvni qanday oddiy qoidaga aylantirish mumkinligi haqida.

Nima uchun qabulda tekshirish kerak

Qabuldan keyin tovar sizniki bo'ladi, uning muddati ham. Agar qisqa muddatli partiya omborga kirib ketsa, uning xavfi endi sizga tegishli: sotib ulgurish, chegirma berish yoki hisobdan chiqarish. Qabul vaqtida esa hali tanlov bor: tovarni olish, qisman olish, kamaytirilgan narxda olish yoki qaytarish. Shu tanlov faqat qabul paytida mavjud.

Qolgan muddat qanday hisoblanadi

Hisob oddiy. Qolgan muddat = yaroqlilik sanasi − qabul sanasi. Ulushi = qolgan muddat ÷ tovarning umumiy saqlash muddati.

Shartli misol. Qatiqning umumiy muddati 30 kun. Yaroqlilik sanasi 20-oktyabr, qabul sanasi 12-oktyabr. Qolgan muddat 8 kun, ya'ni umumiy muddatning taxminan 27 foizi. Agar sizning qoidangiz kamida 50 foiz talab qilsa, partiya qoidaga mos kelmaydi: uni qaytarish yoki narxni kelishish kerak.

Minimal ulushni o'zingiz belgilaysiz. U uch narsaga bog'liq: tovar qanchalik tez sotiladi, mijozlaringiz qolgan muddat bo'yicha qanday talab qo'yadi va yetkazib beruvchi bilan shartnomada nima kelishilgan. Har bir tovar guruhi uchun qoida alohida bo'lishi mumkin: sut mahsulotiga bir, quruq mahsulotga boshqa.

Ba'zan qadoqda yaroqlilik sanasi emas, ishlab chiqarilgan sana va saqlash muddati (kunlarda yoki oylarda) yoziladi. Unda yaroqlilik sanasini o'zingiz hisoblaysiz: ishlab chiqarilgan sana + saqlash muddati. Bu hisobni ham qabul jurnalida yozib qo'ying, shunda keyingi sanoqda sanani qayta o'ylashga hojat qolmaydi. Formulani bir marta Excel jadvaliga kiritsangiz, omborchi faqat ikki sanani yozadi, qolganini jadval hisoblaydi.

Qabul tekshiruvi tartibi

1. Yetkazib beruvchi bilan shartnomada minimal qolgan muddat yozilgan bo'lsin (kunlarda yoki ulushda). Bunday band bo'lmasa, qabulda tortishish uchun asos yo'q.
2. Nakladnoydagi muddat bilan qadoqdagi sanani solishtiring. Ular farq qilsa, haqiqiy qadoq asosiy.
3. Katta partiyada bitta paddonni ko'rib qo'ymang. Har paddondan bir-ikki qutini oching: bir mashinada turli partiya va muddat bo'lishi mumkin.
4. Qolgan muddatni qabul jurnaliga yozing va yuqoridagi formula bilan ulushini hisoblang.
5. Qoidadan past bo'lsa, fotosuratga oling, haydovchi va mas'ul shaxs bilan dalolatnoma tuzing va qaror qabul qiling: qaytarish, qisman qabul yoki narx bo'yicha kelishuv.

Agar tovar baribir qabul qilinsa

Ba'zan omborga muddati qisqa tovar qabul qilinadi: masalan, mijoz aksiya uchun tez sotadigan bo'lsa. Bunday paytda qabulning o'zida uchta ish qilinadi:

• partiya rangli belgi bilan ajratiladi (svetoforda sariq yoki qizil), FEFO bo'yicha oldinga qo'yiladi;
• savdo bo'limiga xabar beriladi: miqdor, muddat, taxminiy sotish vaqti;
• sotish rejasi tuziladi: kunlik sotuv × qolgan kunlar ≥ qoldiq bo'lishi kerak.

Shartli misol. 200 ta qatiq qabul qilindi, qolgan muddat 8 kun. Kunlik sotuv o'rtacha 30 ta. 8 × 30 = 240 ≥ 200, demak sotish mumkin, lekin faqat sotuv tezligi saqlansa. Sotuv 20 taga tushsa, 8 × 20 = 160 va 40 ta xavf ostida bo'ladi. Birlik narxi 8 000 so'm bo'lsa (shartli), bu 320 000 so'm, ya'ni bitta partiyaning o'zida ko'rinadigan yo'qotish.

Odatiy xatolar

• Faqat sonni tekshirib, muddatga qaramaslik.
• Qolgan muddatni «ko'z bilan» baholash, hisoblamaslik.
• Shartnomada minimal muddat yozilmagan.
• Katta partiyaning bitta qutisini tekshirib, qolganiga ishonish.
• Qisqa muddatli tovarni qabul qilib, savdo bo'limiga aytmaslik.

Xulosa

Qabulda muddat tekshiruvi uchta ishdan iborat: shartnomadagi minimal muddat, qolgan muddat ulushini hisoblash va qoidadan past partiya uchun aniq qaror. MahsulotUz sanoq paytida har bir partiyani muddati bilan alohida qatorga yozadi, muddati yaqin tovar ro'yxatini tayyorlaydi va qabulda partiya hamda muddat yozilishini tartibga solishga yordam beradigan yorliqlarni tayyorlaydi.